Aktywność NEXUS Consultants na rynkach państw regionu Morza Bałtyckiego wymaga bieżącej analizy kierunków rozwoju sektorów energetycznego, infrastrukturalnego i przemysłowego. Szczególne miejsce w tym procesie zajmują projekty związane z transformacją energetyczną oraz rozwojem gospodarki wodorowej.
NEXUS Consultants od kilku lat uczestniczy w projektach dotyczących gospodarki wodorowej w regionie Morza Bałtyckiego, analizując nie tylko poszczególne przedsięwzięcia, lecz także ich otoczenie infrastrukturalne, regulacyjne i biznesowe.
Z tej perspektywy szczególnie interesujące są zmiany zachodzące obecnie na północy Europy.
Finlandia, Szwecja i Norwegia coraz wyraźniej tworzą nowy korytarz dla przemysłu, energii, logistyki i bezpieczeństwa.
Północ Europy zmienia swoją rolę
Jeszcze niedawno północne regiony Skandynawii kojarzone były przede wszystkim z dostępem do surowców, przemysłem wydobywczym, transportem i turystyką. Dziś ich rola wyraźnie się zmienia.
Rozwój połączeń logistycznych pomiędzy Finlandią, Szwecją i Norwegią, inwestycje kolejowe oraz rozbudowa infrastruktury energetycznej sprawiają, że północ Europy staje się coraz bardziej interesującym obszarem dla nowych inwestycji przemysłowych.
Do tego dochodzi nowy wymiar bezpieczeństwa. Członkostwo Finlandii i Szwecji w NATO zwiększa znaczenie infrastruktury krytycznej, mobilności oraz możliwości przemieszczania ludzi, towarów i sprzętu na osi wschód–zachód.
W rezultacie infrastruktura transportowa przestaje pełnić wyłącznie funkcję gospodarczą. Staje się również jednym z elementów budowania odporności i bezpieczeństwa całego regionu.
Transport jako element nowego układu gospodarczego
Rozwój transgranicznych połączeń kolejowych pomiędzy Finlandią i Szwecją oraz planowane kolejne inwestycje transportowe na północy należy analizować w znacznie szerszym kontekście niż jedynie poprawa mobilności.
Lepsze połączenia oznaczają możliwość tworzenia nowych łańcuchów dostaw, lokalizacji projektów przemysłowych oraz rozwijania współpracy biznesowej pomiędzy poszczególnymi państwami.
Jednocześnie zwiększają odporność infrastrukturalną regionu i otwierają dodatkowe kierunki transportowe prowadzące przez Szwecję do Norwegii i portów Atlantyku.
Z punktu widzenia NEXUS Consultants jest to szczególnie interesujące zjawisko. Powstająca infrastruktura może bowiem zmieniać nie tylko kierunki transportu, lecz także geografię przyszłych inwestycji i relacji biznesowych.
Nordic Hydrogen Route – wodór jako część większego systemu
Kolejnym elementem tej układanki jest rozwój infrastruktury wodorowej.
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jest Nordic Hydrogen Route (NHR) – planowana transgraniczna infrastruktura wodorowa łącząca północną Finlandię i Szwecję.
Jej celem jest stworzenie warunków do rozwoju regionalnego rynku wodoru poprzez połączenie przyszłych producentów i odbiorców oraz wsparcie dekarbonizacji przemysłu.
Szczególnie interesująca jest jednak geografia tego projektu.
Planowany przebieg infrastruktury wodorowej w dużej mierze pokrywa się z północnym pasem gospodarczym, w którym rozwijane są połączenia kolejowe i logistyczne pomiędzy Finlandią i Szwecją, z dalszym dostępem w kierunku Norwegii i wybrzeża Atlantyku.
To właśnie nakładanie się infrastruktury energetycznej, transportowej i przemysłowej może mieć zasadnicze znaczenie dla przyszłości regionu.
Nie pojedyncze projekty, lecz cały ekosystem
Jeżeli spojrzymy łącznie na realizowane i planowane inwestycje, wyłania się znacznie szerszy obraz.
W tym samym regionie rozwijane są:
- nowe i modernizowane korytarze kolejowe i transportowe,
- Nordic Hydrogen Route i infrastruktura wodorowa,
- nowe projekty energetyczne,
- inwestycje związane z zieloną transformacją,
- projekty przemysłu ciężkiego,
- automatyzacja i technologie przemysłowe,
- infrastruktura krytyczna i bezpieczeństwo dostaw,
- technologie obronne oraz rozwiązania dual-use,
- połączenia umożliwiające dostęp do norweskich portów i Atlantyku.
Nie są to już wyłącznie pojedyncze, niezależne przedsięwzięcia.
Powstaje transgraniczny ekosystem infrastrukturalny łączący energię, przemysł, logistykę i bezpieczeństwo.
Finlandia–Szwecja–Norwegia – korytarz o rosnącym znaczeniu
Każde z trzech państw wnosi do tego układu własne kompetencje, zasoby i przewagi.
Norwegia posiada silny sektor energetyczny, doświadczenie w realizacji dużych projektów infrastrukturalnych oraz dostęp do portów atlantyckich.
Finlandia dysponuje rozwiniętymi kompetencjami w automatyzacji, energetyce, technologiach przemysłowych oraz rozwiązaniach projektowanych do pracy w wymagających warunkach północy.
Szwecja jest natomiast naturalnym ogniwem łączącym te gospodarki, dysponując jednocześnie własnym silnym zapleczem przemysłowym, energetycznym i technologicznym.
Połączenie tych elementów z rozwojem infrastruktury energetycznej i transportowej może w kolejnych latach znacząco zwiększyć rolę całego korytarza Finlandia–Szwecja–Norwegia.
Z perspektywy biznesowej oznacza to możliwości nie tylko dla przedsiębiorstw związanych z gospodarką wodorową. Proces ten powinny obserwować również firmy przemysłowe, energetyczne, infrastrukturalne, technologiczne i logistyczne, a także przedsiębiorstwa działające w sektorach bezpieczeństwa i obronności.
Dlaczego NEXUS Consultants obserwuje ten region?
NEXUS Consultants od lat rozwija kompetencje oraz relacje biznesowe związane z projektami energetycznymi i wodorowymi w państwach regionu Morza Bałtyckiego.
Udział w międzynarodowych inicjatywach oraz bezpośrednie kontakty z uczestnikami rynku pozwalają firmie analizować rozwój gospodarki wodorowej nie tylko z perspektywy pojedynczego projektu lub państwa, lecz całego regionalnego łańcucha wartości.
Dlatego rozwój północnego korytarza Finlandia–Szwecja–Norwegia jest dla NEXUS Consultants interesujący również jako przykład systemowego podejścia do tworzenia nowych rynków.
Nie chodzi wyłącznie o budowę elektrolizera, gazociągu, linii kolejowej czy terminala.
Kluczowe pytanie brzmi: w jaki sposób połączyć te elementy, aby wspólnie tworzyły konkurencyjny i odporny system gospodarczy?
Wnioski dla Polski
Skandynawski przykład może być również wartościowym punktem odniesienia dla prowadzonej w Polsce dyskusji dotyczącej rozwoju nowych okręgów przemysłowych.
Debata ta często koncentruje się na lokalizacji infrastruktury, produkcji i inwestycji przede wszystkim w granicach Polski.
Tymczasem przykład północnej Europy pokazuje inne podejście: budowanie przewagi poprzez transgraniczne łączenie kompetencji, infrastruktury, zasobów i rynków.
W kontekście bezpieczeństwa dostaw, odporności infrastruktury, transformacji energetycznej oraz efektywności ekonomicznej takie podejście może mieć coraz większe znaczenie.
Nie każdy element łańcucha wartości musi znajdować się w jednym państwie. Znacznie ważniejsze może okazać się stworzenie systemu, w którym poszczególne kraje wykorzystują własne przewagi konkurencyjne, a infrastruktura energetyczna i transportowa pozwala połączyć je w jeden sprawnie funkcjonujący organizm gospodarczy.
Warto obserwować Północ
W NEXUS Consultants analizujemy projekty rozwijane w regionie Morza Bałtyckiego nie tylko jako pojedyncze przedsięwzięcia inwestycyjne.
Interesuje nas przede wszystkim sposób budowania całych ekosystemów – od energii i wodoru, przez transport i przemysł, aż po bezpieczeństwo oraz technologie dual-use.
Korytarz Finlandia–Szwecja–Norwegia jest pod tym względem szczególnie interesującym przykładem.
Najbliższe lata pokażą, które z planowanych inwestycji zostaną zrealizowane i w jakiej skali. Już dziś jednak warto obserwować ten region, analizować powstające modele współpracy oraz gromadzić dobre praktyki, które mogą zostać wykorzystane również w innych częściach Europy.
Najważniejszy wniosek płynący z Północy jest prosty: przewagi przemysłowej, energetycznej i bezpieczeństwa nie trzeba budować wyłącznie w granicach jednego państwa. Coraz częściej przewagę buduje się poprzez współpracę, specjalizację i transgraniczne łączenie infrastruktury.
Źródło grafiki: YLE, Finlandia. Zaznaczone na czerwono i zielono połączenia kolejowe są obecnie w fazie planowania.